Teknik kontrol: Eyüp Yıldız, Elektrik Mühendisi
ATEX bölgelendirme, patlayıcı ortamın nerede, ne sıklıkla ve ne kadar süre oluşabileceğine göre alanı bölgelere ayırır. Hangi ekipmanın nerede kullanılabileceğini bölge belirler. Yanlış çizilmiş bir sınır ya boşa para harcatır ya da korunmasız alan bırakır.
Altı Bölge, Üç Kategori
| Patlayıcı ortam | Gaz/buhar/sis | Toz | Ekipman kategorisi |
|---|---|---|---|
| Sürekli, uzun süreli veya sık | Bölge 0 | Bölge 20 | 1 |
| Normal çalışmada ara sıra | Bölge 1 | Bölge 21 | 1 veya 2 |
| Beklenmez, olursa kısa süreli | Bölge 2 | Bölge 22 | 1, 2 veya 3 |
Gaz ve Buharda Sıra (TS EN IEC 60079-10-1)
- Yanıcı maddeleri ve özelliklerini belirleyin: parlama noktası, alt patlama sınırı, buhar yoğunluğu.
- Salım kaynaklarını listeleyin: flanşlar, vana salmastraları, pompa contaları, dolum ağızları, numune noktaları, havalandırma çıkışları.
- Her kaynağın salım derecesini belirleyin: sürekli, birincil (normal çalışmada ara sıra) veya ikincil (normal çalışmada beklenmez).
- Salım hızını hesaplayın.
- Havalandırmanın derecesini ve kullanılabilirliğini değerlendirin.
- Bölge tipini ve tehlikeli mesafeyi bulun, planın üzerine çizin.
Tozda Neler Değişir? (TS EN IEC 60079-10-2)
- Toz bulutunun yanında toz tabakası da değerlendirilir; temizlik düzeni bölgeyi doğrudan etkiler.
- Ekipman içi (silo, filtre) genellikle Bölge 20'dir.
- Tozun tane boyutu, nemi ve tutuşma sıcaklıkları önemlidir.
En Ucuz Ex Ekipman, Gerekmeyen Ekipmandır
Çoğu tesiste en ekonomik önlem bölgeyi küçültmek: kapalı sisteme geçmek, salım kaynağı sayısını azaltmak, havalandırmayı iyileştirmek, toz temizliğini düzene oturtmak. Böylece daha az ve daha düşük kategoride Ex ekipman yeter.
Ayrıntılar için ATEX Bölgelendirme sayfasına bakabilirsiniz.
Kaynaklar
- Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik (RG 30.04.2013/28633), Ek-1 ve Ek-3
- TS EN IEC 60079-10-1 ve TS EN IEC 60079-10-2