Algılama Sisteminde Neyi Doğruluyoruz?
Yangın algılama ve uyarı sistemlerinin (kontrol paneli, duman/ısı/alev dedektörleri, ihbar butonları, siren ve flaşörler, kontrol modülleri) projeye ve standartlara uygun çalışıp çalışmadığının yerinde doğrulanmasıdır.
EK-III ve TS EN 54
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (RG 25.04.2013/28628), EK-III: 23.12.2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle yenilenmiş hali
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik
- TS EN 54 serisi
Yılda Bir, Ayrıca Hangi Durumlarda?
| Ekipman | Azami periyot | Kontrol kriteri (standart / mevzuat) |
|---|---|---|
| Yangın algılama ve uyarı sistemleri | 1 yıl | Projede belirtilen kriterlere ve TSE CEN/TS 54-14 |
Bu süreler, ilgili standartta süre yazmıyorsa geçerli olan azami sürelerdir; standardın öngördüğü süreler saklıdır. Ortam koşulları, kullanım sıklığı, ekipmanın yaşı, kaza veya revizyon geçmişi gibi etkenlere bakılarak yapılan risk değerlendirmesiyle sıklık artırılabilir (EK-III 1.10).
Kontrolde tesisat projesi istenir. Projesi olmayan tesisat için işveren projelendirme yaptırmak zorundadır (EK-III 2.3.5).
Yıllık (veya tabloda belirtilen) periyodun dışında şu durumlarda da periyodik kontrol yapılır (Yönetmelik md. 7):
- Güvenliği kurulum ve montaja bağlı ekipmanda, kurulumdan sonra ve ilk kullanımdan önce
- Önemli bakım ve onarımlardan sonra
- Seyyar olmayan ekipmanın her yer değişikliğinde
- Kaza, doğal olay, çalışma şeklinde değişiklik veya uzun süre kullanılmama gibi güvenliği bozabilecek durumlardan sonra
Panelden Dedektöre Kontrol Adımları
- Panelde arıza, susturma ve devre dışı bırakılmış bölge kayıtları
- Dedektörlerin test cihazıyla tek tek veya örneklemeyle fonksiyon testi
- İhbar butonları, sesli ve ışıklı uyarıcıların duyulabilirliği
- Kontrol fonksiyonları: fan, damper, asansör, kapı tutucu, söndürme sistemi tetikleme
- Akü ve yedek enerji süresi
- Projeye göre dedektör tipi ve yerleşim uygunluğu
Dedektörlerin nasıl ve ne kadarının test edildiği rapora yazılır; asıl gösterilmesi gereken, algılama zincirinin her bölgede çalıştığıdır.
Yetkili meslekler (EK-III 2.3.2): elektrik ve elektrik-elektronik mühendisleri, elektrik eğitimi mezunu teknik öğretmenler, elektrik tekniker/yüksek teknikerleri. 1 kV ve altındaki tesisatlar ile yangın algılama ve uyarı sistemlerinde elektronik mühendisleri, akümülatör ve katodik koruma tesisatlarında kimya mühendisleri de kontrol yapabilir.
Kontrol Raporunda Yer Alanlar
Rapor, EK-III madde 1.7'deki bölümlere göre düzenlenir: genel bilgiler ve kontrol metodu, ekipman etiket ve tespit bilgileri, test değerleri, kullanılan ölçüm aletleri ve kalibrasyonları, muayene kriterleri, kusur açıklamaları, sonuç ve kanaat. Raporu EKİPNET'e kayıtlı, periyodik kontrol yapmaya yetkili kişi onaylar; onaysız rapor geçersizdir.
- Sonuç ve kanaat bölümünde ekipmanın kullanılabileceği veya uygunsuzluk giderilene kadar kullanılamayacağı açıkça yazılır.
- Uygunsuz bulunan ekipman giderilene kadar kullanılmaz ve işveren bunu görünür şekilde işaretler; düzeltmeden sonra ikinci kontrol yapılıp yeni rapor düzenlenir.
- Bakanlığın rapor formatı ve kriteri yayımlanmış ekipmanlarda kusurlar hafif/ağır olarak derecelendirilir. Hafif kusurlar bir sonraki kontrol başlangıç tarihine kadar giderilmezse ağır kusur sayılır.
- Raporlar ekipman kullanıldığı sürece saklanır.
Raporları sahada kendi geliştirdiğimiz F'OPS uygulamasıyla hazırlıyoruz. Periyodik kontrol hizmetlerinde TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyonlu çözüm ortaklarımızla destek olmaktayız.
Teknik kontrol: Eyüp Yıldız, Elektrik Mühendisi