Tank ve Kazanlarda Neyi Denetliyoruz?
Sıvılaştırılmış gaz (LPG) tankları, kriyojenik (LNG, sıvı azot, sıvı oksijen vb.) tanklar ve buhar kazanı tesisatlarının periyodik muayenesi ve emniyet donanımlarının kontrolüdür.
Bağlı Olduğu Yönetmelikler
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (RG 25.04.2013/28628), EK-III (23.12.2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle yenilenmiş hali)
- Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (2014/68/AB) saklıdır
LPG, Kriyojenik Tank ve Kazan Periyotları
| Ekipman | Azami periyot | Kontrol kriteri (standart / mevzuat) |
|---|---|---|
| Sıvılaştırılmış gaz tankları (LPG ve benzeri) (yeraltı-yerüstü) | Yazılı planda(4) verilen sürede (yalnızca muayene) (10 yılın sonunda yeniden değerlendirme) | TS EN 13445-5, TS 1446, TS EN 12817 ve TS EN 12819 |
| Kriyojenik tanklar | TS EN ISO 21009-2 ve TS EN 14197-3 standartlarında belirtilen sürelerde | TS EN ISO 21009-2 ve TS EN 14197-3 |
| Buhar ve kızgın su kazanları | 1 yıl | TS EN 12952 serisi, TS EN 12953 ve TS 497 serisi |
Süreler, ilgili standartta süre belirtilmemişse uygulanan azami sürelerdir; standardın öngördüğü süreler saklıdır. Ortam koşulları, kullanım sıklığı, ekipmanın yaşı, kaza veya revizyon geçmişi gibi etkenlere göre yapılan risk değerlendirmesiyle sıklık artırılabilir (EK-III 1.10).
LPG tanklarında periyot, işverenin ilgili standartlara göre hazırladığı yazılı plandaki süredir (yalnızca muayene) ve tank 10 yılın sonunda yeniden değerlendirilir; bu değerlendirmede tahribatsız muayeneler de yer alabilir. Bu tankların emniyet ventilleri, standartlarda belirtilen azami süreler içinde teste tabi tutulur (Tablo-1 dipnot 1 ve 4).
Tablodaki yıllık (veya belirtilen) periyoda ek olarak periyodik kontrol şu durumlarda da yapılır (Yönetmelik md. 7):
- Güvenliği kurulum ve montaja bağlı ekipmanda, kurulumdan sonra ve ilk kullanımdan önce
- Önemli bakım ve onarımlardan sonra
- Seyyar olmayan ekipmanın her yer değişikliğinde
- Kaza, doğal olay, çalışma şeklinde değişiklik veya uzun süre kullanılmama gibi güvenliği bozabilecek durumlardan sonra
Tank Başında Kontrol Listesi
- Yazılı planın varlığı ve uygunluğu (LPG; planı hazırlamanızda da destek veriyoruz)
- Tank gövdesi, ayaklar, beton kaide, katodik koruma (yeraltı tanklarında)
- Emniyet ventilleri, seviye göstergeleri, dolum ve çekiş vanaları, acil kapama
- Kriyojenik tanklarda vakum ve izolasyon durumu, buz oluşumu
- Buhar hatlarında drenaj, kondenstop, genleşme ve izolasyon
- Tank çevresindeki güvenlik mesafeleri ve tutuşturucu kaynaklar
EK-III 2.1.6'ya göre basınçlı kap ve tesisatların periyodik kontrolünü makine, metalürji ve malzeme, mekatronik, kimya, imalat ve uçak mühendisleri; makine veya metal eğitimi mezunu teknik öğretmenler ya da makine tekniker/yüksek teknikerleri yapabilir.
LPG ve doğal gaz alanlarında patlayıcı ortam bulunduğu için muayene, bölgelendirme ve Ex ekipman muayenesi ile birlikte planlanabilir.
Rapor İçeriği ve Onay
Rapor, EK-III madde 1.7'de tanımlanan bölümlerle düzenlenir: genel bilgiler ve kontrol metodu, ekipman etiket ve tespit bilgileri, test değerleri, kullanılan ölçüm aletleri ve kalibrasyonları, muayene kriterleri, kusur açıklamaları, sonuç ve kanaat. Raporu, EKİPNET'e kayıtlı periyodik kontrol yapmaya yetkili kişi onaylar; onaysız rapor geçersizdir.
- Sonuç ve kanaat bölümünde ekipmanın kullanılabileceği veya uygunsuzluk giderilene kadar kullanılamayacağı açıkça yazılır.
- Uygunsuz bulunan ekipman giderilene kadar kullanılmaz ve işveren bunu görünür şekilde işaretler; düzeltmeden sonra ikinci kontrol yapılıp yeni rapor düzenlenir.
- Bakanlığın rapor formatı ve kriteri yayımlanmış ekipmanlarda kusurlar hafif/ağır olarak derecelendirilir. Hafif kusurlar bir sonraki kontrol başlangıç tarihine kadar giderilmezse ağır kusur sayılır.
- Raporlar ekipman kullanıldığı sürece saklanır.
Raporlarımızı sahada kendi geliştirdiğimiz F'OPS uygulamasıyla hazırlıyoruz. Periyodik kontrol hizmetlerinde TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyonlu çözüm ortaklarımızla destek olmaktayız.
Teknik kontrol: M. Abdullah Parlak, Makina Mühendisi