Elektriksel Ölçümler

Hangi Tesisatlar Kontrol Edilir?

İşyerindeki elektrik iç tesisatı, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatı bu kontrolün ana konusu. Jeneratör, transformatör, akümülatör ve katodik koruma tesisatları da aynı kapsamda ölçülüp muayene edilir.

Kontrolün Mevzuattaki Yeri

• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (RG 25.04.2013/28628), EK-III: 23.12.2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle yenilenmiş hali
• Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği, Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği, Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği

Ne Sıklıkla Ölçülür?

Süreler, ilgili standartta süre belirtilmemişse uygulanan azami sürelerdir; standardın öngördüğü süreler saklıdır. Ortam koşulları, kullanım sıklığı, ekipmanın yaşı, kaza veya revizyon geçmişi gibi etkenlere göre yapılan risk değerlendirmesiyle sıklık artırılabilir (EK-III 1.10).

Elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatlarında kontrolör önce tesisat projesini ister. Projesi olmayan tesisat için işveren projelendirme yaptırmak zorundadır; kontrolde tesisatın bu projeye uyup uymadığına bakılır (EK-III 2.3.7).

Tablodaki periyot dışında şu durumlarda da kontrol gerekir (Yönetmelik md. 7):

• Güvenliği kurulum ve montaja bağlı ekipmanda, kurulumdan sonra ve ilk kullanımdan önce
• Önemli bakım ve onarımlardan sonra
• Seyyar olmayan ekipmanın her yer değişikliğinde
• Kaza, doğal olay, çalışma şeklinde değişiklik veya uzun süre kullanılmama gibi güvenliği bozabilecek durumlardan sonra

Sahada Yaptığımız Ölçümler

• Topraklama ve eş potansiyel direnç ölçümleri
• Kaçak akım koruma (RCD) açma akımı ve süresi
• Yalıtım direnci, süreklilik, döngü empedansı
• Pano iç düzeni, koruma elemanlarının seçimi ve termal kamerayla tarama
• Yıldırımdan korunma: yakalama ucu, iniş iletkeni, topraklama ve ek yerleri
• Jeneratör, transformatör ve akü odalarının durumu

Kontrolü kimler yapabilir (EK-III 2.3.2)? Elektrik ve elektrik-elektronik mühendisleri, elektrik eğitimi mezunu teknik öğretmenler, elektrik tekniker ve yüksek teknikerleri. 1 kV ve altındaki tesisatlarda ve yangın algılama ve uyarı sistemlerinde elektronik mühendisleri, akümülatör ve katodik koruma tesisatlarında kimya mühendisleri de yetkilidir.

Ölçüm Raporu ve Kusur Dereceleri

Rapor, EK-III madde 1.7'deki bölümlerden oluşur: genel bilgiler ve kontrol metodu, ekipman etiket ve tespit bilgileri, test değerleri, kullanılan ölçüm aletleri ve kalibrasyonları, muayene kriterleri, kusur açıklamaları, sonuç ve kanaat. Raporu EKİPNET'e kayıtlı, periyodik kontrol yetkisi olan kişi onaylar. Onaysız rapor geçersizdir.

• Sonuç ve kanaat bölümünde ekipmanın kullanılabileceği veya uygunsuzluk giderilene kadar kullanılamayacağı açıkça yazılır.
• Uygunsuz bulunan ekipman düzeltilene kadar kullanılmaz, işveren bunu görünür biçimde işaretler. Düzeltmeden sonra ikinci kontrol yapılır ve yeni rapor çıkar.
• Bakanlığın rapor formatı ve kriteri yayımlanmış ekipmanlarda kusurlar hafif/ağır olarak derecelendirilir. Hafif kusurlar bir sonraki kontrol başlangıç tarihine kadar giderilmezse ağır kusur sayılır.
• Raporlar ekipman kullanıldığı sürece saklanır.

Raporlarımızı sahada kendi geliştirdiğimiz F'OPS uygulamasıyla hazırlıyoruz. Periyodik kontrol hizmetlerinde TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyonlu çözüm ortaklarımızla destek olmaktayız.

Sıkça Sorulan Sorular