Tank ve Pompa: İki Kontrol Bir Arada
Hidrofor tankı, basınç altında su ve hava/gaz yastığı taşıyan bir kaptır. Yangın pompa grubu ise söndürme sisteminin kalbidir. Burada ikisini birlikte anlatıyoruz: tankın basınçlı kap olarak muayenesi ve yangın pompalarının performans testi.
Kontrolün Dayandığı Mevzuat
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (RG 25.04.2013/28628), EK-III: 23.12.2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle yenilenmiş hali
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik
- TS EN 12845 ve NFPA 20 (yangın pompaları, referans)
Tank ve Pompa Ne Sıklıkla Kontrol Edilir?
Hidrofor ve membranlı genleşme tankları basınçlı kap olarak EK-III Tablo-1 kapsamında, tank tipine uyan satıra göre kontrol edilir. Yangın pompaları ise Tablo-3'teki yangın söndürme sistemleri satırında yer alır:
| Ekipman | Azami periyot | Kontrol kriteri (standart / mevzuat) |
|---|---|---|
| Kapalı genleşme tankları | 1 yıl | TS 10576, TS 1911, TS 11490, TS EN 13831, TS EN 764-7 |
| Basınçlı hava ve gaz tankları | 1 yıl | TS 1203 EN 286-1, TS EN 13445-5, TS EN 764-7 |
| Yangın söndürme sistemleri, otomatik yağmurlama sistemleri, otomatik gazlı söndürme sistemleri, mutfak davlumbaz söndürme sistemleri (yangın su deposu, yangın pompa dairesi ve yangın pompaları performans testleri, sabit boru tesisatı, sprinkler sistemi, yangın dolapları, hidrant sistemi ve benzeri) | 1 yıl | Projede belirtilen kriterlere ve Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğe uygun şekilde gerçekleştirilir |
Tablodaki süreler, ilgili standartta süre belirtilmemişse uygulanan azami sürelerdir; standardın öngördüğü süreler saklıdır. Ortam koşulları, kullanım sıklığı, ekipmanın yaşı, kaza veya revizyon geçmişi gibi etkenlere göre yapılan risk değerlendirmesiyle sıklık artırılabilir (EK-III 1.10).
Tablodaki yıllık (veya belirtilen) periyoda ek olarak periyodik kontrol şu durumlarda da yapılır (Yönetmelik md. 7):
- Güvenliği kurulum ve montaja bağlı ekipmanda, kurulumdan sonra ve ilk kullanımdan önce
- Önemli bakım ve onarımlardan sonra
- Seyyar olmayan ekipmanın her yer değişikliğinde
- Kaza, doğal olay, çalışma şeklinde değişiklik veya uzun süre kullanılmama gibi güvenliği bozabilecek durumlardan sonra
Sahada Neye Bakıyoruz?
Hidrofor Tankı
- Gövde, bağlantılar, membran ve ön basınç
- Emniyet ventili, manometre ve basınç şalterleri
- EK-III 2.1.1'e göre hidrostatik testler
Yangın Pompa Grubu
- Pompa dairesi, emme ve basma hatları, vanaların konumu
- Asıl, yedek (dizel/elektrikli) ve jokey pompaların devreye girme basınçları
- Performans testi: debi ve basıncın projedeki değerlerle karşılaştırılması
- Yangın su deposu hacmi ve seviye düzeni
Yangın tesisatının periyodik kontrolünde tesisat projesi aranır; projesi olmayan tesisat için işveren projelendirme yaptırmak zorundadır (EK-III 2.3.5). Uygunluk projeye, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğe ve standartlara göre değerlendirilir; projesi olmayan tesisatlar için projelendirme hizmeti de veriyoruz.
Raporda Neler Yazar?
Rapor, EK-III madde 1.7'de tanımlanan bölümlerle düzenlenir: genel bilgiler ve kontrol metodu, ekipman etiket ve tespit bilgileri, test değerleri, kullanılan ölçüm aletleri ve kalibrasyonları, muayene kriterleri, kusur açıklamaları, sonuç ve kanaat. Raporu, EKİPNET'e kayıtlı periyodik kontrol yapmaya yetkili kişi onaylar; onaysız rapor geçersizdir.
- Sonuç ve kanaat bölümünde ekipmanın kullanılabileceği veya uygunsuzluk giderilene kadar kullanılamayacağı açıkça yazılır.
- Uygunsuz bulunan ekipman giderilene kadar kullanılmaz ve işveren bunu görünür şekilde işaretler; düzeltmeden sonra ikinci kontrol yapılıp yeni rapor düzenlenir.
- Bakanlığın rapor formatı ve kriteri yayımlanmış ekipmanlarda kusurlar hafif/ağır olarak derecelendirilir. Hafif kusurlar bir sonraki kontrol başlangıç tarihine kadar giderilmezse ağır kusur sayılır.
- Raporlar ekipman kullanıldığı sürece saklanır.
Raporlarımızı sahada kendi geliştirdiğimiz F'OPS uygulamasıyla hazırlıyoruz. Periyodik kontrol hizmetlerinde TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyonlu çözüm ortaklarımızla destek olmaktayız.
Teknik kontrol: Emrah Yıldız, Metalurji ve Malzeme Mühendisi