Tesiste Hangi Maddeden Azami Ne Kadar Var?
BEKRA'daki bütün yükümlülükler bu soruya dayanır ve cevabı tehlikeli madde envanterinde yazar. Envanter yanlışsa kuruluşun seviyesi de, hazırlanacak belgeler de, senaryolar da yanlış temele oturur.
Güvenlik bilgi formlarınızdan ve azami miktarlardan yola çıkıyoruz. Maddeleri sınıflandırıp BEKRA Ek-1 kategorilerine yerleştiriyor, toplama kuralını uyguluyoruz. Senaryo dokümanındaki maddeler için müdahale kartlarını da biz hazırlıyoruz.
Envanterin Bağlı Olduğu Maddeler
- Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik (RG 02.03.2019/30702): md. 5 (tanımlar ve toplama kuralı), md. 6 (müdahale kartı), md. 7 (bildirim), Ek-1 (tehlikeli maddeler ve eşik miktarlar), Ek-7 (kart formatı)
- Zararlı Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik (SEA, RG 11.12.2013/28848)
- Güvenlik bilgi formları (GBF / SDS)
Beş Adımda Sınıflandırma
- Madde listesi: Hammadde, ara ürün, ürün, atık ve proses sırasında oluşabilecek maddeler dahil edilir. Atıklar Ek-1'deki zararlılık özelliklerini taşıyorsa diğer tehlikeli maddeler gibi değerlendirilir. Kimi zaman en büyük risk, satın alma listesinde hiç görünmeyen bir ara üründür.
- Azami miktar: Ortalama stok değil, kuruluşta herhangi bir anda bulunabilecek en yüksek miktar esas alınır. Tank kapasiteleri, dolum noktaları ve proses içi hacimler hesaba katılır.
- Sınıflandırma: Güncel GBF'lerdeki zararlılık sınıfları SEA Yönetmeliği'ne göre kontrol edilir. Eksik veya eski formlar listelenir.
- Ek-1 eşleştirmesi: Her madde, Ek-1 Bölüm 1'deki zararlılık kategorilerine veya Bölüm 2'deki adı belirtilmiş maddelere yerleştirilir; alt ve üst seviye eşik miktarlarıyla karşılaştırılır.
- Toplama kuralı: Tek başına eşiğin altında kalan maddeler, aynı zararlılık grubundaki diğerleriyle birlikte Ek-1 Notlar bölümünün 4. maddesindeki toplama kuralına göre değerlendirilir. Pek çok tesis kapsama bu adımda girer.
Bir madde hem Bölüm 1'de bir kategoriye hem de Bölüm 2'de adıyla yer alıyorsa Bölüm 2'deki eşik uygulanır. Sınıflandırmada en sık hata, karışımların yalnızca ana bileşene göre değerlendirilmesidir.
İtfaiyenin İlk Okuyacağı Belge: Müdahale Kartı
Yönetmeliğin 6. maddesine göre işletmeci, büyük kaza senaryo dokümanındaki her tehlikeli madde için Ek-7 formatında bir müdahale kartı hazırlar ve il afet ve acil durum müdürlüğüne, il sağlık müdürlüğüne ve itfaiyeye iletir. Bir değişiklik olduğunda kart bir ay içinde yeniden düzenlenip gönderilir.
Olay anında itfaiyecinin ve sağlık ekibinin ilk baktığı belge budur. Kart kısa, sahaya özgü ve doğru olmalı. İçinde maddenin tehlikeleri, ilk yardım, sızıntı ve yangında yapılacaklar, uygun söndürücüler, kişisel koruyucu donanım ve iletişim bilgileri yer alır. Kendi şablonunuz Ek-7 formatına uymuyorsa içeriği bu formata aktarıyoruz.
Envanter Çalışmasında Yaptıklarımız
- Madde ve karışım envanterinin azami miktarlarla çıkarılması
- GBF'lerin güncellik ve tutarlılık kontrolü; eksik formların listesi
- Ek-1 eşleştirmesi, toplama kuralı hesabı ve seviye tespiti
- Bildirim sistemine girilecek madde bilgilerinin hazırlanması
- Ek-7 formatında müdahale kartlarının hazırlanması veya güncellenmesi
- Envanter değiştiğinde etkilenen belgelerin (senaryo dokümanı, acil durum planı) listelenmesi
Envanter; yeni bir madde girdiğinde, azami miktar arttığında ya da bir maddenin fiziki şekli veya depolama biçimi değiştiğinde güncellenir ve bu değişiklikler bildirimin 30 gün içinde güncellenmesini de gerektirir. Laboratuvar analizi ve GBF hazırlama bu hizmete dahil değildir; formların güncel halini tedarikçiden istemenizi öneriyoruz.
Teknik kontrol: Emrah Yıldız, Metalurji ve Malzeme Mühendisi