Tesisat Projedeki Debiyi Veriyor mu?
Genel ve lokal egzoz havalandırma ile klima tesisatlarının projesindeki debi ve performansla çalışıp çalışmadığını kontrol ediyoruz. Kimyasal buhar, toz ya da ısı yükü olan ortamlarda havalandırma hem çalışan sağlığı hem de patlamadan korunma için ilk önlemdir.
Dayanak Mevzuat
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (RG 25.04.2013/28628), EK-III (23.12.2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle yenilenmiş hali)
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (proje için)
Kontrol Aralığı ve Proje Şartı
| Ekipman | Azami periyot | Kontrol kriteri (standart / mevzuat) |
|---|---|---|
| Havalandırma ve klima tesisatı | 1 yıl | Projede belirtilen kriterlere uygun olup olmadığının belirlenmesine yönelik olarak yapılır |
| Kaçış yolu basınçlandırma sistemleri ve duman tahliye sistemleri | 1 yıl | Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğe Uygun Şekilde Gerçekleştirilir |
Süreler, ilgili standartta süre belirtilmemişse uygulanan azami sürelerdir; standardın öngördüğü süreler saklıdır. Ortam koşulları, kullanım sıklığı, ekipmanın yaşı, kaza veya revizyon geçmişi gibi etkenlere göre yapılan risk değerlendirmesiyle sıklık artırılabilir (EK-III 1.10).
Havalandırma ve klima tesisatlarının kontrolünde tesisat projesi aranır; projesi olmayan tesisatlar için işveren projelendirme yaptırmak zorundadır. Kontrolde tesisatın projesine uygunluğu ile fen ve tekniğin gereklilikleri değerlendirilir (EK-III 2.3.6).
Tablodaki yıllık (veya belirtilen) periyoda ek olarak periyodik kontrol şu durumlarda da yapılır (Yönetmelik md. 7):
- Güvenliği kurulum ve montaja bağlı ekipmanda, kurulumdan sonra ve ilk kullanımdan önce
- Önemli bakım ve onarımlardan sonra
- Seyyar olmayan ekipmanın her yer değişikliğinde
- Kaza, doğal olay, çalışma şeklinde değişiklik veya uzun süre kullanılmama gibi güvenliği bozabilecek durumlardan sonra
Ölçtüğümüz ve İncelediğimiz Noktalar
- Fan debisi, menfez ve davlumbaz yüzey hızlarının ölçümü
- Lokal egzozda yakalama hızı
- Filtre durumu, kanal sızdırmazlığı ve temizliği
- Fan, motor, kayış ve titreşim
- Patlayıcı ortam bulunan alanlarda fan ve motorun Ex uygunluğu
Bu kontrol tesisatın tasarlandığı gibi çalışıp çalışmadığını gösterir; çalışanın soluduğu havadaki kimyasal veya toz konsantrasyonunu ise ortam ölçümleri verir ve havalandırmanın yeterliliği ikisi birlikte okunduğunda anlaşılır.
Yetkili meslekler (EK-III 2.3.3): makine, metalürji ve malzeme, mekatronik, imalat mühendisleri; makine ve metal eğitimi mezunu teknik öğretmenler; makine tekniker/yüksek teknikerleri.
Yeni bir havalandırma tasarımı veya debi hesabı gerekiyorsa kendi geliştirdiğimiz F'HCS hesap aracıyla hesap ve projelendirme desteği veriyoruz.
Havalandırma Kontrol Raporu
Rapor, EK-III madde 1.7'de tanımlanan bölümlerle düzenlenir: genel bilgiler ve kontrol metodu, ekipman etiket ve tespit bilgileri, test değerleri, kullanılan ölçüm aletleri ve kalibrasyonları, muayene kriterleri, kusur açıklamaları, sonuç ve kanaat. Raporu, EKİPNET'e kayıtlı periyodik kontrol yapmaya yetkili kişi onaylar; onaysız rapor geçersizdir.
- Sonuç ve kanaat bölümünde ekipmanın kullanılabileceği veya uygunsuzluk giderilene kadar kullanılamayacağı açıkça yazılır.
- Uygunsuz bulunan ekipman giderilene kadar kullanılmaz ve işveren bunu görünür şekilde işaretler; düzeltmeden sonra ikinci kontrol yapılıp yeni rapor düzenlenir.
- Bakanlığın rapor formatı ve kriteri yayımlanmış ekipmanlarda kusurlar hafif/ağır olarak derecelendirilir. Hafif kusurlar bir sonraki kontrol başlangıç tarihine kadar giderilmezse ağır kusur sayılır.
- Raporlar ekipman kullanıldığı sürece saklanır.
Raporlarımızı sahada kendi geliştirdiğimiz F'OPS uygulamasıyla hazırlıyoruz. Periyodik kontrol hizmetlerinde TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyonlu çözüm ortaklarımızla destek olmaktayız.
Teknik kontrol: M. Abdullah Parlak, Makina Mühendisi