Güvenlik Raporu Neyi Kanıtlar?
Güvenlik raporu, üst seviyeli bir kuruluşun büyük kaza risklerini nasıl belirlediğini, hangi önlemleri aldığını ve bu riskleri nasıl yönettiğini kanıtladığı ana belgedir. Kuruluştaki faaliyet ve prosesleri tanıtır ve güvenlik yönetim sisteminin işleyişini gösterir.
Rapor; tesisin ve çevresinin tanıtımı, tehlikeli madde envanteri, büyük kaza senaryoları ve etki alanları, önleyici ve sınırlayıcı tedbirler, güvenlik yönetim sistemi ve acil durum düzenlemelerini bir araya getirir. Yani tek başına bir "doküman" değil; tesisin bütün risk çalışmalarının özeti.
Raporu İsteyen Mevzuat
- Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik, md. 11 ve 12 (RG 02.03.2019/30702)
- Büyük Endüstriyel Kazalarla İlgili Hazırlanacak Güvenlik Raporu Tebliği (RG 19.04.2019/30750): format Ek-1'de, asgari bilgiler Ek-2'de
- Yönetmelik Ek-3: güvenlik yönetim sistemi unsurları
Kim Hazırlamak Zorunda?
Yalnızca üst seviyeli kuruluşlar için zorunludur (tehlikeli madde miktarı Ek-1 Sütun 3 eşiğine eşit veya üzerinde). Seviyenizi bilmiyorsanız önce BEKRA kapsam değerlendirmesi yapılmalıdır.
| Durum | Rapor ne zaman hazır olmalı? |
|---|---|
| Yeni kuruluş | İşletmeye başlamadan önce; hazırlandığı Bakanlığa yazılı olarak bildirilir |
| Bir değişiklik sonucu üst seviyeye geçen kuruluş | Değişiklikten itibaren 1 yıl içinde |
Bakanlık raporu eksiksizlik açısından inceler; içerdiği bilgilerin doğruluğundan işletmeci sorumludur. Eksiklik bildirilirse verilen sürede giderilir. Yeni kuruluşlar eksikler kapanmadan faaliyete başlayamaz. Güvenlik raporu olmayan üst seviyeli kuruluşta faaliyet tamamen durdurulabilir.
Raporda Neler Yer Alır?
Tebliğin Ek-2'si asgari bilgileri belirler. Hazırladığımız raporlarda bu bilgileri şu ana başlıklar altında topluyoruz:
- Kuruluşun ve çevresinin tanıtımı: yerleşim, nüfus, komşu tesisler, doğal tehlikeler
- Tehlikeli madde envanteri ve sınıflandırma
- Prosesler, depolama ve tehlikeli ekipmanlar
- Tehlike tanımlama ve risk değerlendirmesi (HAZOP/HAZID, LOPA)
- Büyük kaza senaryoları, etki mesafeleri ve domino etkisi
- Önleyici ve sınırlayıcı teknik ve idari tedbirler
- Güvenlik yönetim sistemi (Ek-3 unsurları)
- Acil durum düzenlemeleri ve dâhili acil durum planıyla bağlantı
Gizli bölümler: Tebliğ, Ek-2'nin bazı maddeleri ile ikinci bölümün tamamını gizli kabul eder. Bu bölümleri raporda ayrı tutuyoruz; kamuya açık bilgilendirme metnine taşınmaz.
Bizim Üstlendiğimiz İşler
- Mevcut belgelerin ve eski tarihli raporların boşluk analizi
- Tehlike tanımlama çalıştayları ve sonuç modellemesi
- Güvenlik yönetim sisteminin Ek-3'e göre değerlendirilmesi ve eksiklerin tamamlanması
- Raporun yazımı, eklerin (yerleşim planları, etki haritaları) hazırlanması
- Yabancı dildeki kaynakların yeminli tercüme ile eklenmesi
- Bakanlık incelemesinde gelen eksikliklerin giderilmesi
Veri Talebinden Bakanlık Bildirimine
- Kapsam teyidi ve veri talep listesi
- Saha ziyareti, P&ID ve proses dokümanlarının incelenmesi
- Risk çalıştayları (proses, bakım ve İSG ekipleriyle)
- Senaryo ve etki alanı hesapları
- Taslak rapor ve işletme görüşüyle revizyon
- Nihai rapor, imza ve Bakanlığa bildirim
Elinize Geçen Dosya
- Tebliğ formatında güvenlik raporu (gizli bölümler ayrı)
- Senaryo listesi, etki mesafesi tabloları ve haritalar
- Risk çalıştayı kayıtları ve aksiyon listesi
- Güncelleme gerektiren değişiklikler için kontrol listesi
Sıkça Sorulan Sorular
Güvenlik raporu ne zaman güncellenir?
Yönetmelik sabit bir süre yerine olaya bağlı güncelleme ister: tehlikeli madde, proses veya depolamada değişiklik; büyük kaza ya da ramak kala olay; güvenlik yönetim sisteminde değişiklik veya bildirim bilgilerinin değişmesi durumunda rapor gözden geçirilir.
Güvenlik raporu ile Büyük Kaza Önleme Politika Belgesi aynı şey mi?
Hayır. Politika belgesi alt seviyeli kuruluşlar içindir ve güvenlik yönetim sistemini tanımlar. Güvenlik raporu üst seviyeli kuruluşlar içindir; yönetim sistemine ek olarak senaryoları, etki alanlarını ve tedbirlerin yeterliliğini ayrıntılı biçimde gösterir.
Senaryo dokümanı raporun yerine geçer mi?
Hayır. Büyük Kaza Senaryo Dokümanı her iki seviye için ayrı bir yükümlülüktür. Biz raporla aynı senaryo setini kullanarak iki belgenin tutarlı olmasını sağlıyoruz.
Hazırlık ne kadar sürer?
Tesisin büyüklüğüne, mevcut risk çalışmalarına ve verilerin hazır olmasına bağlıdır. Ön değerlendirmeden sonra size iş takvimini içeren yazılı bir plan sunuyoruz.
Teknik kontrol: Emrah Yıldız, Metalurji ve Malzeme Mühendisi