Solunabilir Toz Maruziyet Ölçümü

Ölçüm Neden Yapılır?

Solunabilir toz, akciğerin en derin kısmına, alveollere inebilecek incelikteki toz fraksiyonudur. Kişisel maruziyet ölçümünde numune vardiya boyunca çalışanın solunum bölgesinden alınır ve gerçek maruziyet bu şekilde bulunur. Sabit noktadaki ortam ölçümünden farkı budur; sınır değerlerle karşılaştırmada kişisel ölçüm esas alınır.

Toz İçin Mevzuat ve Sınır Değerler

• İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analizleri Hakkında Yönetmelik: RG 27.01.2023/32086
• Tozla Mücadele Yönetmeliği: RG 05.11.2013/28812
• Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik: RG 12.08.2013/28733 (Ek-1 mesleki maruziyet sınır değerleri)
• TS EN 481: Toz fraksiyonlarının tanımı
• TS EN 689: Maruziyet değerlendirme stratejisi

Mevzuatta ölçümler için sabit bir periyot yok. İşveren, risk değerlendirmesindeki tehlike kaynaklarını ölçümle ortaya koyar. Ölçümün tekrarı dört durumda gerekir: alınan kontrol tedbirlerinin işe yarayıp yaramadığına bakmak için, ortamda ya da kişisel maruziyette değişiklik olduğunda, iş müfettişi istediğinde ve işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı gerekli gördüğünde. Mevzuatta ayrı bir süre yoksa ölçüm kayıtları en az 10 yıl saklanır.

Ölçüm Yöntemi ve Cihazlar

• Siklonlu numune alma başlığı ve kişisel pompa
• Çalışanın yakasına takılan numune alıcı ile vardiya boyu örnekleme
• Gravimetrik analiz; gerektiğinde kristal silis analizi
• Benzer maruziyet grupları

Ölçüm planı TS EN 689'a göre benzer maruziyet grupları (BMG) üzerinden kurulur. Her çalışanı tek tek ölçmeye gerek kalmadan temsil edici bir sonuç çıkar.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Sonuçlar mevzuattaki ve ulusal/uluslararası sınır değerlerle karşılaştırılır; sınırı aşan ya da sınıra yaklaşan noktalar için tedbir önerilir. Ölçüm, yalnızca TS EN ISO/IEC 17025 akreditasyonu ve Bakanlık yeterlik belgesi olan laboratuvarlarca yapılmışsa geçerlidir. İş hijyeni ölçümlerinde TS EN ISO/IEC 17025 akreditasyonlu ve Bakanlık yeterlik belgeli çözüm ortaklarımızla destek olmaktayız.