İstanbul'da Proses Güvenliği Hangi Tesisleri İlgilendirir?
İstanbul'un sanayisi tek bir bölgede toplanmaz. Anadolu yakasında Tuzla ve Ümraniye, Avrupa yakasında Başakşehir, Beylikdüzü, Arnavutköy ve Avcılar öne çıkar. Her bölgenin tehlike profili farklıdır: Tuzla'da kimya, boya, deri ve tersane; İkitelli'de küçük ve orta ölçekli metal, kaplama, mobilya ve tekstil; Ambarlı'da akaryakıt depolama ve dolum; Hadımköy'de fabrika ve lojistik depoları.
İstanbul'daki Organize Sanayi Bölgeleri
OSBÜK'ün OSB listesinde (Ekim 2026 itibarıyla) İstanbul'da 9 organize sanayi bölgesi yer alır; bunların 6'sı Tuzla'dadır.
| OSB | İlçe | Proses güvenliği açısından not |
|---|---|---|
| İstanbul Tuzla Kimya Sanayicileri OSB | Tuzla (Aydınlı) | 1986'da kimyacıların kooperatifi olarak kuruldu; solvent, reaktör ve kimyasal depo yoğunluğu |
| Birlik OSB | Tuzla (Aydınlı) | Boya ağırlıklı kimya, yanında makine, metal ve plastik |
| İstanbul Deri OSB | Tuzla | Deri işleme, merkezi atıksu arıtma ve biyogaz tesisi |
| İstanbul Tuzla OSB | Tuzla | 2000'de OSB olarak tescil edildi; firma listesinde ilaç, metal ve elektrik firmaları |
| İstanbul Anadolu Yakası OSB | Tuzla | Eski Tuzla Mermerciler OSB; 2011'de karma OSB'ye dönüştü |
| Biyoteknoloji İhtisas OSB | Tuzla | Biyoteknoloji Vadisi projesi kapsamında kuruluyor |
| İstanbul Dudullu OSB | Ümraniye | Fabrikalar bölgesi ile İMES, DES ve KADOSAN sanayi siteleri |
| İstanbul İkitelli OSB | Başakşehir | Kooperatif yapısı: döküm, galvanoteknik, cila-nikel, mobilya, kereste, dokuma |
| Beylikdüzü OSB | Beylikdüzü | 2002'de üç kooperatifin birleşmesiyle kurulan karma OSB |
Tuzla Neden Ayrı Ele Alınmalı?
Tuzla'da kimya, boya, deri ve gemi inşa tesisleri yan yana durur. Altı OSB'nin yanında Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın faal tersaneler listesinde İstanbul'daki tersanelerin Haliç dışındaki tamamı Tuzla'dadır.
Bu yoğunluk iki sonuç doğurur. Birincisi, bir tesisteki yangın veya patlamanın komşu parsele sıçrama ihtimali senaryo çalışmalarında ayrıca değerlendirilmelidir. İkincisi, yalnızca üretim hatları değil yardımcı tesisler de risk taşır: 24 Nisan 2025'te Tuzla Deri OSB'nin arıtma tesisindeki çamur silosunda patlama oldu, 5 kişi yaralandı; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı il müdürlüğü ekiplerini bölgeye yönlendirdi.
Avrupa Yakasında Öne Çıkan Bölgeler Hangileri?
Avrupa yakasında İkitelli, Beylikdüzü, Hadımköy ve Ambarlı farklı türden riskler taşır.
- İkitelli OSB: Galvanoteknik, döküm, cila-nikel, mobilya ve kereste kooperatifleri. Bu işlerde tipik tehlikeler kaplama banyoları, metal ve ahşap tozu ile boya kabinleridir.
- Ambarlı ve Haramidere: Avcılar sınırındaki akaryakıt depolama ve dolum tesisleri; benzin, motorin ve havacılık yakıtı. Tehlikeli yük taşıyan tankerler Küçükçekmece demirleme sahasında bekler.
- Hadımköy (Arnavutköy): Fabrikalar ve lojistik depoları. Depolarda muayene gündemini raf sistemleri, forkliftler ve akü şarj alanları belirler.
- Beylikdüzü OSB: Karma yapıda; farklı sektörlerden tesisler aynı bölgede, bu yüzden her tesisin tehlike profili ayrı çıkarılır.
İstanbul'da Hangi Hizmet Hangi Soruya Cevap Verir?
Dört başlık var; her biri İstanbul'daki tesis tiplerine göre ayrı sayfada anlatılıyor.
- İstanbul BEKRA / SEVESO danışmanlığı: Tesisim büyük kaza mevzuatına giriyor mu, hangi belgeleri hazırlamalıyım?
- İstanbul HAZOP analizi: Reaktör, tank ve dolum hatlarımda hangi sapmalar kazaya döner?
- İstanbul patlamadan korunma ve ATEX: Solvent, toz veya yakıt buharı nerede patlayıcı ortam oluşturur?
- İstanbul periyodik muayene: Basınçlı kap, kren, forklift, raf ve tesisatların yıllık kontrolleri.
Hizmetlerin genel anlatımı için proses güvenliği ve periyodik teknik kontroller sayfalarına bakabilirsiniz.
İstanbul'daki Ofislerimiz Nerede?
Merkez ofisimiz Avrupa yakasında Esenler Tekstilkent'te, şubemiz Anadolu yakasında Pendik'tedir. Pendik, Tuzla'ya komşu ilçedir; Esenler ise İkitelli ve Başakşehir'e yakındır. Ekiplerimiz sahaya gider, raporlarımızı sahada kendi geliştirdiğimiz F'OPS uygulamasıyla hazırlıyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Tuzla'daki bir OSB'deyim; komşu tesisler benim risk çalışmamı etkiler mi?
Etkiler. Parsellerin bitişik olduğu kimya ve boya OSB'lerinde komşu tesisteki bir yangın sizin tanklarınızı, sizin olayınız da komşuyu etkileyebilir. Senaryo ve bölgelendirme çalışmalarında parsel sınırı dışındaki etkileri de hesaba katıyoruz.
İstanbul'da BEKRA bildirimi ve denetimi kime yapılır?
Bildirim, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın BEKRA bildirim sistemi üzerinden yapılır; sahadaki işlemlerde bakanlığın İstanbul İl Müdürlüğü ile muhatap olursunuz. Harici acil durum planı AFAD'ın sorumluluğundadır.
Avrupa ve Anadolu yakasındaki tesislerimizi aynı ekip mi inceler?
Evet. Esenler ve Pendik ofislerimizden aynı yöntem ve aynı rapor formatıyla çalışırız; birden fazla tesisi olan firmalar için belgeler ortak bir yapıda hazırlanır.
Kaynaklar
- Organize Sanayi Bölgeleri Üst Kuruluşu (OSBÜK), OSB Listesi
- İstanbul Tuzla Kimya Sanayicileri OSB, İstanbul Tuzla OSB, İstanbul Anadolu Yakası OSB, İstanbul Deri OSB, İstanbul Dudullu OSB, İkitelli OSB ve Beylikdüzü OSB kurumsal sayfaları
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Faal Tersaneler Listesi
- Anadolu Ajansı, Tuzla Deri OSB'deki depolama tankında patlama haberi (24.04.2025)
- Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu kararına ilişkin Ambarlı Dolum Tesisleri haberi (10.07.2015)
Teknik kontrol: Emrah Yıldız, Metalurji ve Malzeme Mühendisi