Konya'da Proses Güvenliği ve Muayene Neyi Kapsar?
Konya sanayisi iki ana damardan beslenir: metal ve makine imalatı ile tarıma dayalı gıda üretimi. Konya Ticaret Odası'nın 2025 Yılı Konya Ekonomi Raporu'na göre ilde 12 organize sanayi bölgesi ve 150 sanayi sitesi bulunuyor; 28.529 aktif işyerinde yaklaşık 228 bin kişi çalışıyor. Aynı rapora göre il 2025'te 3,36 milyar dolar ihracat yaptı ve ihracatın yüzde 96,8'i imalat sanayi ürünlerinden oluştu.
Bu yapı, risk dosyalarını da ikiye ayırır. Döküm ocakları, boyahaneler ve kaldırma ekipmanları bir tarafta; şeker fabrikaları, un değirmenleri ve yem tesislerindeki yanıcı toz, buhar kazanları ve silolar diğer tarafta. Komşu il Karaman da güçlü bir gıda ve sanayi iline sahiptir, ancak ayrı bir ildir ve bu sayfa yalnızca Konya'yı anlatır.
Sanayi Hangi OSB'lerde Toplanıyor?
Konya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün 2022 Yılı İl Çevre Durum Raporu, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü'nün 2023 verisiyle aşağıdaki OSB tablosunu verir. Sektör sütunu, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın 2019 tarihli Konya İl Sanayi Durum Raporu'ndaki OSB tanımlarından alınmıştır.
| OSB | Alan / faal işletme / istihdam | Başlıca sektörler |
|---|---|---|
| Konya OSB | 2.300 ha / 667 / 50.000 | Makine, otomotiv yedek parça, treyler, döküm, kauçuk ve plastik |
| Konya 1. OSB | 134 ha / 153 / 8.000 | Metal işleme, kauçuk ve plastik, beton ürünleri, tarım makineleri |
| Ereğli OSB | 258 ha / 80 / 1.500 | Gıda, tarım makineleri, metal işleme |
| Akşehir OSB | 155 ha / 47 / 1.350 | Tarım makineleri, gıda, metal işleme |
| Beyşehir OSB | 100 ha / 29 / 1.300 | Maden, silah sanayi, metal işleme |
| Çumra OSB | 950 ha / 22 / 400 | Gıda, tarım makineleri |
| Karapınar OSB | 208 ha / 34 / 260 | Gıda, tarım makineleri |
| Seydişehir OSB | 150 ha / 10 / 90 | Mobilya, silah sanayi, metal işleme |
| Kulu, Ilgın, Sarayönü OSB'leri | Parselasyon aşamasında (2023) | Henüz faal işletme yok |
Konya Yatırım Destek Ofisi'nin güncel listesinde bunlara Akşehir Gıda İhtisas OSB de eklenmiştir; Tarım Makineleri İhtisas OSB ise kuruluş aşamasındadır. Büyükkayacık Mahallesi'ndeki Konya OSB ve Konya 1. OSB Selçuklu ilçesindedir ve ildeki OSB istihdamının büyük bölümü bu iki bölgede toplanır.
Konya'daki Tesisler Hangi Riskleri Taşıyor?
- Döküm ve metal işleme: İl Çevre Durum Raporu'na göre Konya'da metal döküm alanında yaklaşık 450 firma faaliyet gösteriyor ve yıllık kapasite yaklaşık 250 bin ton. Ergitme ocakları, pota taşıyan vinçler, alüminyum talaşı ve taşlama tozu bu tesislerin ortak başlıklarıdır.
- Tarım makineleri ve treyler: Yatırım tanıtımlarında Konya, tarım alet ve makinelerinde pazar lideri, bu ürünlerin ihracatında ikinci il olarak anılır. Boya hatları, kaynak atölyeleri ve köprülü vinçler muayene ve patlamadan korunma çalışmalarının ağırlığını oluşturur.
- Gıda, şeker, un ve yem: 2018 verisiyle gıda, ildeki sanayi istihdamında yaklaşık yüzde 24 payla ilk sıradaydı. Konya Şeker'in Konya merkez ve Çumra'da şeker fabrikaları, Ereğli'de ise Türkiye Şeker Fabrikaları'nın tesisi bulunur. Un, Konya gıda imalatının yüzde 12'sini oluşturur. Silo, öğütme ve paketleme alanlarındaki yanıcı toz ile buhar kazanları bu grubun ana riskleridir.
- Alüminyum: Seydişehir'deki Eti Alüminyum tesisi, cevherden mamule kadar üretim yapan Türkiye'deki tek entegre alüminyum tesisi olarak tanıtılır; yıllık üretimi 82 bin ton civarındadır (2025). Erimiş metal, basınçlı proses ekipmanı ve yeni hat yatırımları bu tesis tipinde proses güvenliğini öne çıkarır.
Sektörlere göre ayrıntı için metal ve otomotiv tesisleri ile gıda, un ve yem tesisleri sayfalarına bakabilirsiniz.
Konya'ya Özgü Doğal Tehlike: Obruk
Konya İl Afet Risk Azaltma Planı (İRAP) 2022-2026 dönemini kapsar; 15 hedef ve 624 eylemden oluşur. Kasım 2025'teki İRAP değerlendirme toplantısında, yerleşim yerlerini giderek daha çok tehdit eden obruklar için duyarlılık haritası ve erken uyarı sistemi projesinin önemli bir aşamaya geldiği, modelin Karaman ve Aksaray'ı da kapsayacak şekilde genişletildiği açıklandı. Toplantıda deprem ve sel de öncelikli tehlikeler arasında anıldı.
Tank sahası, silo veya tehlikeli madde deposu olan bir tesis için bu, yer seçiminde ve güvenlik raporundaki "kuruluşun çevresi ve doğal tehlikeler" bölümünde obruk duyarlılığının da yazılması anlamına gelir. Zemin oturması tank tabanında, gömülü boru hatlarında ve set (bund) duvarlarında hasar başlatabilir.
Konya'da Hangi Kurumlarla Muhatap Olursunuz?
- Konya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü: BEKRA bildirimi ve denetiminde ildeki muhatap.
- AFAD Konya İl Müdürlüğü: Harici acil durum planı ve tehlikeli madde müdahale kartlarının alıcısı; İRAP'ın yürütücüsü.
- Sanayi ve Teknoloji Konya İl Müdürlüğü: Sanayi sicili ve OSB'lere ilişkin işlemler.
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı: İş sağlığı ve güvenliği denetimleri; periyodik kontrol raporları ve patlamadan korunma dokümanı bu denetimlerde istenir.
- Konya Sanayi Odası ve Konya Ticaret Odası: İl ekonomisine ilişkin raporlar ve sektör verileri.
Konya İçin Hizmet Sayfaları
- Konya BEKRA / SEVESO danışmanlığı: LPG ve akaryakıt depoları, amonyaklı soğutma, gübre depolama
- Konya HAZOP analizi: şeker fabrikaları, alüminyum prosesleri, buhar ve kurutma sistemleri
- Konya patlamadan korunma ve ATEX: un, şeker ve yem tozu, alüminyum talaşı, boyahaneler
- Konya periyodik muayene: döküm vinçleri, buhar kazanları, forkliftler, LPG tankları
Diğer iller için hizmet bölgeleri sayfasına bakabilirsiniz.
Ekiplerimiz Konya'da Nasıl Çalışıyor?
Konya'da ofisimiz yok. Ekiplerimiz İstanbul Esenler (Tekstilkent) merkezimizden ve Pendik şubemizden Konya'daki tesise gider. Ön değerlendirmeyi madde listesi, P&ID, yerleşim planı ve ekipman envanteri üzerinden uzaktan başlatıyor, saha günlerini bu ön çalışmaya göre planlıyoruz. Birbirine yakın tesislerin işlerini, örneğin Konya OSB ile Konya 1. OSB'deki çalışmaları, aynı saha programında topluyoruz. Saha kayıtlarını ve muayene raporlarını kendi geliştirdiğimiz F'OPS uygulamasıyla sahada oluşturuyoruz. Proses güvenliği ve periyodik kontrol aynı ekipte yürüdüğü için HAZOP'ta kritik çıkan bir ekipman, muayene programına doğrudan girer. Genel çerçeve için proses güvenliği ve periyodik teknik kontroller sayfalarına bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Ereğli, Akşehir veya Seydişehir gibi ilçelerdeki tesislere de geliyor musunuz?
Evet. Türkiye'nin her yerinde hizmet veriyoruz. İlçedeki tesis için de ekiplerimiz İstanbul'daki ofislerimizden sahaya gider; saha günlerini mümkünse il merkezindeki işlerle birlikte planlıyoruz.
Un değirmenimiz OSB dışında. Patlamadan korunma dokümanı yine de gerekir mi?
Evet. Yükümlülük OSB'de olup olmamaya değil, işyerinde patlayıcı ortam oluşma ihtimaline bağlıdır. Un ve buğday tozu, silo, elevatör ve filtrelerde patlayıcı toz bulutu oluşturabilir.
Karaman'daki tesisimiz bu sayfanın kapsamında mı?
Karaman ayrı bir ildir; bu sayfadaki istatistikler ve kurum bilgileri yalnızca Konya içindir. Karaman'daki tesislere de hizmet veriyoruz, ancak muhatap kurumlar Karaman'daki il müdürlükleridir.
Kaynaklar
- Konya Ticaret Odası, 2025 Yılı Konya Ekonomi Raporu (Ekonomim haberi, 30 Ağustos 2026)
- Konya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Konya 2022 Yılı İl Çevre Durum Raporu (2023); OSB tablosu Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü 2023 verisi
- Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Konya İl Müdürlüğü, Konya İl Sanayi Durum Raporu 2019
- Konya Yatırım Destek Ofisi / Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Ortamı sunumu
- Yeni Akit, Konya Şeker tesisleri haberi (12 Nisan 2018)
- Ekonomi Gazetesi, "Eti Alüminyum yatırımda vites yükseltti" (29 Eylül 2025)
- İHA, Konya'da İl Afet Risk Azaltma Planı değerlendirme toplantısı (24 Kasım 2025)
- Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik (RG 02.03.2019/30702)
Teknik kontrol: Emrah Yıldız, Metalurji ve Malzeme Mühendisi