Tekirdağ Sanayisi Nerede Yoğunlaşıyor?
Tekirdağ sanayisi Çerkezköy-Kapaklı, Çorlu-Ergene ve Muratlı hattındaki organize sanayi bölgelerinde toplanır; enerji ve akaryakıt depolama tesisleri ise Marmaraereğlisi kıyısındadır. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Tekirdağ 2019 İl Çevre Durum Raporu'na göre ilde 13 OSB ve 1 serbest bölge vardı; OSB'lerde 1.081 firma faaliyet gösteriyordu. Aynı rapor öne çıkan imalat kollarını makine-metal, gıda, ilaç, tekstil-hazır giyim ve plastik ürünler olarak sayar.
SGK'nın 2020 verisine göre ilde 3.945 imalat işyeri ve 161.982 imalat çalışanı bulunuyordu. Bakanlığın Ergene Havzası plan raporu (2020) ilde 8.702 hektar sanayi alanı olduğunu, bunun 4.900 hektarının OSB veya ıslah OSB statüsünde olduğunu yazar.
| Bölge | Sanayi yapısı | Proses güvenliği açısından öne çıkan |
|---|---|---|
| Çerkezköy OSB (Çerkezköy ve Kapaklı) | 1976'da kuruldu. Tekstil, kimya, kauçuk, plastik, metal, elektronik, eczacılık, kâğıt, gıda | Solvent depoları, toz oluşan hatlar, buhar kazanları, basınçlı kaplar |
| Ergene Havzası ıslah kökenli OSB'ler | Ergene 1, Ergene 2, Velimeşe, Türkgücü, Muratlı, Kapaklı, Veliköy, Yalıboyu OSB; Çerkezköy ve Muratlı'da tekstil, Çorlu'da deri yoğun | Sonradan düzenlenmiş yerleşim, iç içe tadilatlar, kimyasal depolama |
| Çorlu Deri İhtisas OSB | Deri işleme | Solventli finisaj, kimyasal stoklar |
| Marmaraereğlisi kıyısı | LNG terminali, akaryakıt ve kimyasal depolama terminalleri | BEKRA kapsamı, domino etkisi, gemi-kıyı transferleri |
Islah OSB Geçmişi Tesisleri Nasıl Etkiliyor?
Islah OSB'lerdeki tesislerin çoğu, OSB kurulmadan önce yapılmış binalarda çalışır; bu da yerleşimi ve belgeleri eskitir. Ergene Havzası Koruma Eylem Planı'na ilişkin 2013/6 sayılı Başbakanlık Genelgesi, havzadaki düzensiz sanayileşmeyi düzeltmek için ıslah OSB'lerin kurulduğunu ve atık suların müşterek arıtma tesislerinde arıtılması çalışmalarının hızlandırılacağını belirtir. Muratlı OSB de önce "Muratlı Islah OSB" adıyla 2012'de tüzel kişilik kazanmıştır.
Sahada bunun karşılığı şudur: kazan dairesi, kimyasal deposu ve üretim holü birbirine yakın, sonradan eklenen hatlar çizimlere işlenmemiş, patlamadan korunma dokümanı ve risk değerlendirmesi eski yerleşime göre yazılmış olabilir. İlk işimiz sahayı çizimle karşılaştırmaktır.
Hangi Hizmet Hangi Tesise Uyar?
Hizmet seçimi tesiste bulunan tehlikeli madde miktarına, prosesin karmaşıklığına ve ekipman listesine göre yapılır.
- Tekirdağ BEKRA / SEVESO danışmanlığı: Marmaraereğlisi terminalleri ve büyük kimyasal stoku olan OSB tesisleri için kapsam belirleme ve belgeler.
- Tekirdağ HAZOP analizi: Terminal transfer hatları, kimya-ilaç reaktörleri, tekstil terbiyesindeki basınçlı boyama ve kızgın yağ sistemleri.
- Tekirdağ patlamadan korunma ve ATEX: Lif tozu, solvent, gıda tozu ve gaz sahaları için doküman ve bölgelendirme.
- Tekirdağ periyodik muayene: Kazanlar, basınçlı kaplar, kaldırma ekipmanları, Ex ekipmanlar.
Tekirdağ'da Hangi Kurumlar Devrede?
Proses güvenliği belgelerinin muhatabı mevzuata göre değişir; Tekirdağ'daki tesis için başlıca kurumlar şunlardır:
- Tekirdağ Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü: BEKRA bildirimleri ve denetimleri, ÇED süreçleri.
- AFAD Tekirdağ İl Müdürlüğü: Üst seviyeli kuruluşlar için harici acil durum planı.
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişleri: Patlamadan korunma dokümanı ve iş ekipmanlarının periyodik kontrolleri.
- OSB bölge müdürlükleri: Parsel, altyapı ve ortak arıtma ile ilgili iç düzenlemeler.
Ekiplerimiz Tekirdağ'da Nasıl Çalışıyor?
Ofislerimiz İstanbul Esenler (Tekstilkent) ve Pendik'tedir; ekiplerimiz Tekirdağ'daki tesise gider. Saha verisini ve raporları kendi geliştirdiğimiz F'OPS uygulamasıyla hazırlıyoruz. Aynı tesiste proses güvenliği çalışması ile periyodik muayeneyi birlikte planlamak, kritik ekipmanın muayene programına doğrudan girmesini sağlar. Hizmetlerin genel anlatımı için proses güvenliği ve periyodik teknik kontroller sayfalarına bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Islah OSB'deki tesisim için başka kurallar mı geçerli?
Hayır. BEKRA, patlamadan korunma ve periyodik kontrol yükümlülükleri OSB statüsüne bakmaz; tesiste ne olduğuna bakar. Fark sahadadır: eski yerleşim ve tadilatlar yüzünden belgelerin güncel durumu ayrıca kontrol edilmelidir.
Marmaraereğlisi'ndeki terminallerin yakınındayız; bize bir yükümlülük doğar mı?
BEKRA kapsamında değilseniz doğrudan belge yükümlülüğü doğmaz. Yine de yakındaki tesislerden gelebilecek yangın, patlama veya gaz yayılımı, kendi risk değerlendirmenizde ve acil durum planınızda dış tehlike olarak ele alınmalıdır.
Tekirdağ'ın her ilçesine geliyor musunuz?
Evet, ekiplerimiz sahaya gider. Ziyareti tesisin ekipman listesine ve çalışmanın kapsamına göre planlıyoruz; tarihi teklif aşamasında birlikte belirliyoruz.
Kaynaklar
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tekirdağ İli 2019 Yılı Çevre Durum Raporu
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Ergene Havzası çevre düzeni planı değişikliği açıklama raporu (2020)
- Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi, Tarihçe
- UNDP Türkiye, Çerkezköy OSB Yenilik Merkezi yayını (2022; SGK 2020 verisi)
- 2013/6 sayılı Başbakanlık Genelgesi, Ergene Havzası Koruma Eylem Planı (RG 13.06.2013, 28676)
- Muratlı OSB plan değişikliği açıklama raporu (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 2019)
- Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Ergene Havzası OSB ödenek açıklaması (2016)
- BOTAŞ, Marmaraereğlisi LNG Terminali
Teknik kontrol: Emrah Yıldız, Metalurji ve Malzeme Mühendisi