Sakarya'da Proses Güvenliği Neden Ayrı Ele Alınmalı?
Sakarya'nın sanayisi taşıt üretimi ve onu besleyen yan sanayinin etrafında kurulu. Anadolu Ajansı'nın aktardığı Otomotiv Sanayii Derneği verilerine göre 2024'te ilde 274.323 taşıt üretildi, bunların 201.869'u ihraç edildi. Aynı haberde ilin 2024 taşıt ihracatı 5,51 milyar dolar, Türkiye otomotiv ihracatındaki payı yüzde 19,6 olarak veriliyor.
Bu tabloya iki yerel etken ekleniyor. İl, Kuzey Anadolu Fay Zonu içinde ve 17 Ağustos 1999 depreminde ağır hasar gördü. Ayrıca son yıllarda ani yağışlara bağlı sel ve taşkınlar yaşandı. Sakarya İl Afet Risk Azaltma Planı (İRAP) bu iki başlığı endüstriyel kaza riskiyle birlikte ele alıyor.
Sakarya Sanayisi Hangi OSB'lerde Toplanıyor?
Üretimin büyük kısmı Adapazarı çevresindeki ilçelere yayılmış organize sanayi bölgelerinde. Şubat 2025 tarihli Anadolu Ajansı haberine göre üretim yapan bölgeler şunlar:
- Sakarya 1. OSB: 1993'te kuruldu. Kuzeyinde Arifiye, güneyinde TEM otoyolu, doğusunda Sakarya Nehri var. Ağırlık otomotiv yan sanayinde; tekstil, metal, makine, elektrik-elektronik ve ilaç firmaları da bulunuyor.
- Sakarya 2. OSB: Hendek'te, Kargalıhanbaba Mahallesi'nde, 352 hektar. Otomotiv ve madeni eşya, plastik, kimya, orman ürünleri, kâğıt, yapı elemanları, tekstil, gıda ve elektrik malzemesi sektörleri yer alıyor.
- Sakarya 3. OSB: Söğütlü ilçesinde; bölgenin içinde bir itfaiye müfrezesi hizmet veriyor.
- Ferizli OSB, Karasu OSB ve mobilya üreticilerinin toplandığı Kaynarca Mobilya İhtisas OSB.
Aynı habere göre Doğu Marmara Makine İmalatçıları İhtisas OSB'de firmaların inşaatı sürüyor; Sakarya Otomotiv ve Metal İhtisas OSB ile Söğütlü OSB'de kamulaştırma ve altyapı aşamasındaydı. Yeni kurulan tesisler için güvenlik çalışmalarını tasarım aşamasında başlatmak, sonradan düzeltmekten ucuzdur.
Sakarya'da Hangi Tehlikeler Öne Çıkıyor?
İldeki tehlike profili; boya hatları, metal işleme, kimyasal depolama, ahşap ve gıda tozu ile deprem ve sel kaynaklı tetikleyicilerin birleşiminden oluşuyor.
- Büyük kaza riski: İRAP'ta ilde tehlikeli madde bulunduran üst ve alt seviyeli kuruluşlar ayrı tablolarda listeleniyor. Planda üst seviyeli kuruluşların yer aldığı alan olarak 2. OSB gösteriliyor.
- Patlayıcı madde: 3 Temmuz 2020'de Hendek'teki bir havai fişek fabrikasında meydana gelen patlamada 7 kişi hayatını kaybetti, 127 kişi yaralandı.
- İletim hatları: 14 Ocak 2019'da Arifiye'de Bozüyük–Adapazarı doğal gaz iletim hattı, heyelan kaynaklı olduğu değerlendirilen bir yırtılmayla yandı; can kaybı olmadı.
- Toz: Fındık mamulleri ilin ihracat kalemleri arasında; Kaynarca'daki mobilya üretimi ise ahşap tozu demek.
Sakarya'da Hangi Hizmetleri Veriyoruz?
Ofislerimiz İstanbul Esenler (Tekstilkent) ve Pendik'te; Sakarya'daki işler için ekiplerimiz sahaya gelir ve raporları sahada kendi geliştirdiğimiz F'OPS uygulamasıyla hazırlar.
- /sakarya-bekra-seveso-danismanligi/: kapsam belirleme, bildirim, senaryo dokümanı, güvenlik raporu
- /sakarya-hazop-analizi/: boya hattı, solvent ve kimyasal birimleri için HAZOP çalıştayları
- /sakarya-patlamadan-korunma-atex/: patlamadan korunma dokümanı ve bölgelendirme
- /sakarya-periyodik-muayene/: basınçlı kap, kaldırma ekipmanı, elektrik ve Ex ekipman kontrolleri
Hizmetlerin genel kapsamı için /proses-guvenligi/ ve /periyodik-teknik-kontroller/ sayfalarına bakabilirsiniz.
Sakarya'da Hangi Kurumlarla Çalışılır?
Büyük kaza mevzuatında il düzeyindeki muhataplar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Sakarya İl Müdürlüğü ve AFAD Sakarya İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü'dür.
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Sakarya İl Müdürlüğü: BEKRA bildirimi ve denetimlerinin il ayağı
- AFAD Sakarya İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü: İRAP ve harici acil durum planlaması, müdahale kartlarının alıcılarından biri
- Sakarya Büyükşehir Belediyesi İtfaiyesi: müdahale kartlarının alıcısı; 3. OSB'de müfrezesi bulunuyor
- Doğu Marmara Kalkınma Ajansı (MARKA): Sakarya'yı da kapsayan bölgesel kalkınma ajansı
Sık Sorulan Sorular
Sakarya'da hangi OSB'de üst seviyeli kuruluş var?
Sakarya İRAP'ında üst seviyeli kuruluşların bulunduğu alan olarak 2. OSB gösteriliyor. Tesis bazında liste plandaki tablolarda yer alıyor; kendi durumunuzu madde envanterinizle ayrıca hesaplamanız gerekir.
Yeni kurulan Söğütlü veya Ferizli bölgelerine taşınıyoruz; ne zaman başlamalıyız?
Proje aşamasında. BEKRA bildirimi işletmeye başlamadan önce yapılır, patlamadan korunma dokümanı da çalışmaya başlamadan önce hazır olmalıdır.
Deprem riski güvenlik çalışmalarına nasıl yansır?
Kuzey Anadolu Fay Zonu üzerindeki bir ilde depremi tetikleyici olay olarak senaryolara almak gerekir: tank ve boru hattı hasarı, eşzamanlı sızıntılar, kesilen enerji ve su gibi.
Kaynaklar
- AFAD Sakarya İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, Sakarya İl Afet Risk Azaltma Planı (İRAP)
- Anadolu Ajansı, Sakarya 2024 taşıt ihracatı haberi (15.01.2025) ve Sakarya OSB'leri haberi (15.02.2025)
- Sakarya 1. Organize Sanayi Bölgesi ve Sakarya 2. Organize Sanayi Bölgesi kurumsal sayfaları
- Sakarya Büyükşehir Belediyesi, 3. OSB itfaiye müfrezesi haberi
- Doğu Marmara Kalkınma Ajansı
Teknik kontrol: Emrah Yıldız, Metalurji ve Malzeme Mühendisi