Kocaeli BEKRA / SEVESO Danışmanlığı

Kocaeli'de Kaç Kuruluş BEKRA Kapsamında?

Kocaeli Sanayi Odası'nın Eylül 2026'da BEKRA bildirim sistemi verilerine dayanarak açıkladığı rakamlara göre ülkedeki 381 üst seviyeli kuruluşun 53'ü, 279 alt seviyeli kuruluşun 38'i Kocaeli'dedir. AFAD ve Kocaeli Valiliği'nin 2021 tarihli İl Afet Risk Azaltma Planı'nda (İRAP) ise ilde 89 BEKRA kuruluşu sayılmıştı.

Kocaeli Valiliği, hazırlanmakta olan 2027-2031 dönemi il risk azaltma planında endüstriyel kazaların öncelikli konulardan biri olacağını Eylül 2026'da açıkladı. Kuruluşların senaryo ve acil durum belgelerini il planıyla uyumlu tutması bu nedenle daha da önem kazanıyor.

Kapsama Giren Tesisler Nerede Yoğunlaşıyor?

BEKRA kapsamı tesis tipine değil, sahadaki tehlikeli madde miktarına bağlıdır; ancak Kocaeli'de bu miktarlar belirli bölgelerde toplanır.

• Körfez: İzmit'teki rafineri ile LPG ve akaryakıt terminalleri. Doğu Marmara Kalkınma Ajansı'nın liman raporuna göre bu alt bölgede elleçlenen yükün neredeyse tamamı LPG ve petrol ürünleri gibi sıvı dökme yüktür.
• Dilovası: Kimyasal ve akaryakıt sıvı dökme terminalleri, tank sahaları ve iskeleler.
• Derince: Akaryakıt terminalleri ve kimyasal madde elleçleyen tesisler.
• Gebze ve Dilovası OSB'leri: Gebze V (Kimya) İhtisas OSB ve karma OSB'lerdeki kimya, boya ve plastik üreticileri. Burada kapsamı çoğu zaman tek bir büyük tank değil, depodaki çok sayıda farklı maddenin toplama kuralıyla değerlendirilmesi belirler.

Kocaeli limanları 2024'te 83,8 milyon ton yük elleçledi (Denizcilik Genel Müdürlüğü verisi). Terminallerde stok miktarı gemi takvimine göre hızla değişir. Bildirimde esas alınan, yıllık ortalama değil, sahada aynı anda bulunabilecek azami miktardır.

Kocaeli'deki Senaryolarda Neye Dikkat Ediyoruz?

Kocaeli'de senaryo dokümanı ve güvenlik raporu, tesisin kendi sınırları içinde kalmamalı; deprem, komşu tesis ve deniz tarafı da ele alınmalıdır.

• Deprem: JRC'nin eNATECH kayıtlarına göre 17 Ağustos 1999'da Tüpraş İzmit Rafinerisi'nde 115 metrelik ham petrol ünitesi bacası çöktü, 63 ürün ve yardımcı hizmet hattı koptu; nafta tank sahasında yüzer tavanların tank cidarına çarpmasıyla çıkan yangında altı tank tamamen yandı. IChemE özetine göre elektrik kesintisi ve su hattının kopması yangınla mücadeleyi zayıflattı. Bu olay, depremin hem başlatıcı olay hem de koruma katmanlarını aynı anda devre dışı bırakan bir etken olarak senaryoya girmesi gerektiğini gösterir.
• Domino etkisi: Körfez ve Dilovası'nda tank sahaları birbirine komşudur. Isıl ışınım ve aşırı basınç mesafeleri komşu tesisin tanklarına ulaşıyorsa bu durum senaryoda ve bildirimde gösterilmelidir.
• Denize yayılım: 1999'da yangın suyu ve yağlı su arıtma tesisini aşarak İzmit Körfezi'ne ulaştı. İskele ve set (bund) kapasiteleri çevresel senaryonun parçası olmalıdır.
• Yerleşime yakınlık: 2021 İRAP'ta Körfez'deki bir LPG dolum tesisi için kaza senaryoları çalışıldı. Etki mesafeleri bu tür il çalışmalarıyla tutarlı olmalıdır.

Etki mesafelerini sonuç modellemesi ile hesaplıyor, senaryoları büyük kaza senaryo dokümanına aktarıyoruz.

Kocaeli'de Hangi Kurumlarla Muhatap Olursunuz?

Bildirim ve denetim Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın sorumluluğundadır; ildeki muhatap Kocaeli Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'dür.

• AFAD Kocaeli İl Müdürlüğü: Harici acil durum planı ve tehlikeli madde müdahale kartlarının gönderildiği kurum.
• Kocaeli İl Sağlık Müdürlüğü ve itfaiye: Müdahale kartlarının diğer alıcıları.
• Kocaeli Sanayi Odası: Valilik koordinasyonunda AFAD Kocaeli İl Müdürlüğü ile KSO arasında imzalanan SEVESO kapsamında haberleşme protokolüyle Özel Tehlike Kanalı telsiz sistemi Temmuz 2026'da dijital altyapıya taşındı. KSO ayrıca 1989'da başlatılan APELL (yerel düzeyde acil durumlara hazırlık) projesini yürütüyor.

Dâhili acil durum planında bu haberleşme kanallarının ve il kurumlarının iletişim zincirinin doğru yazılması, tatbikatta ilk kontrol edilen noktalardandır.

Çalışmayı Nasıl Yürütüyoruz?

Madde listeniz ve güvenlik bilgi formlarınızla kapsam ve seviyeyi belirliyor, ardından bütün belgeleri tek bir senaryo setinden üretiyoruz. Ayrıntılı adımlar ve belge listesi BEKRA / SEVESO danışmanlığı sayfasında. Mevcut belgeleriniz Kocaeli'deki genişleme veya stok değişikliğinden sonra eskidiyse doküman revizyonu ile güncelliyoruz. İldeki diğer hizmetlerimiz için Kocaeli proses güvenliği ve periyodik muayene sayfasına bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Kaynaklar

• Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik (RG 02.03.2019/30702)
• Büyük Endüstriyel Kazalarla İlgili Hazırlanacak Güvenlik Raporu Tebliği (RG 19.04.2019/30750)
• Büyük Kaza Senaryo Dokümanı Tebliği (RG 30.06.2020/31171)
• Kocaeli Sanayi Odası, KSO 6. Proses Emniyeti Sempozyumu ve Sergisi haberi (Eylül 2026)
• AFAD ve Kocaeli Valiliği, Kocaeli İl Afet Risk Azaltma Planı (2021)
• Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi (JRC), eNATECH: TÜPRAŞ İzmit Rafinerisi, 1999
• IChemE, İzmit olay özeti (17 Ağustos 1999)
• Doğu Marmara Kalkınma Ajansı, Kocaeli Limanları Raporu (2012)
• Denizcilik Genel Müdürlüğü 2024 yük istatistikleri