Sakarya'da Periyodik Muayene Hangi Ekipmanları Kapsar?
Sakarya'daki fabrikalarda periyodik kontrolün ağırlığı üç grupta toplanır: üretim hatlarını besleyen basınçlı hava ve buhar sistemleri, montaj ve depo alanlarındaki kaldırma-iletme ekipmanları ve elektrik-yangın tesisatları. Boya ve solvent kullanan tesislerde bunlara Ex ekipman muayenesi eklenir.
Dayanak, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'dir (RG 25.04.2013/28628). EK-III, 23.12.2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle güncellendi. Genel çerçeve için /periyodik-teknik-kontroller/ sayfasına bakın.
Periyodik kontrol hizmetlerinde TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyonlu çözüm ortaklarımızla destek olmaktayız.
Sakarya'daki Tesis Tiplerinde Hangi Kontroller Öne Çıkar?
Hangi ekipmanın ağırlık kazandığı ilin sanayi yapısına bağlıdır; Sakarya'da taşıt ve yan sanayi, metal-makine, mobilya ve gıda belirleyicidir.
- Taşıt ve yan sanayi (Arifiye çevresi, 1. ve 2. OSB): Pres ve kaynak hatlarını besleyen kompresörler ve hava tankları, köprülü krenler, forkliftler, boyahanelerdeki Ex aydınlatma ve motorlar. İl 2024'te 274.323 taşıt üretti (OSD verisi, Anadolu Ajansı).
- Metal ve makine imalatı: Ağır parça taşıyan krenler ve kaldırma aksesuarları, ısıl işlem ve yüzey işlem hatlarındaki basınçlı ekipmanlar.
- Mobilya (Kaynarca Mobilya İhtisas OSB) ve orman ürünleri: Toz toplama sistemlerinin elektrik ve topraklama tesisatı, kurutma kazanları, forkliftler.
- Kimya ve plastik (2. OSB): Buhar ve kızgın yağ kazanları, depolama tankları, emniyet ventilleri, proses borulama.
- Gıda ve fındık işleme: Buhar kazanları, otoklavlar, soğutma sistemleri ve yük asansörleri.
EK-III'e Göre Süreler Ne Kadar?
Aşağıdaki ekipmanlar için EK-III'teki azami periyot 1 yıldır; standart daha kısa süre öngörüyorsa o süre uygulanır.
| Ekipman | Azami periyot | Sakarya'da ilgili tesis tipi |
|---|---|---|
| Basınçlı hava ve gaz tankları | 1 yıl | Yan sanayi pres ve montaj hatları |
| Buhar ve kızgın su kazanları; kızgın yağ kazanları | 1 yıl | Kimya, plastik, gıda |
| Krenler; endüstriyel araçlar (forklift, transpalet vb.) | 1 yıl | Taşıt üretimi, metal ve makine, depolar |
| Elektrik tesisatı ve topraklama tesisatı | 1 yıl | Tüm tesisler, özellikle toz ve solvent ortamları |
| Yangın söndürme sistemleri; portatif yangın söndürücüler | 1 yıl | Tüm tesisler |
Risk değerlendirmesi; ortam koşulları, kullanım sıklığı, ekipman yaşı ve kaza geçmişine göre daha sık kontrol öngörebilir (EK-III 1.10).
Sakarya'da Deprem Sonrası Ek Kontrol Gerekir mi?
Gerekir; Sakarya Kuzey Anadolu Fay Zonu içinde ve büyük bir sarsıntıdan sonra yük taşıyan ve basınç altındaki ekipman periyot beklenmeden kontrol edilmelidir.
Sakarya İl Afet Risk Azaltma Planı, 17 Ağustos 1999 depreminde ilde ağır kayıp ve altyapı tahribatı yaşandığını hatırlatıyor. Bir deprem sonrasında öncelik verilmesi gerekenler:
- Kren yolları, kren kirişleri ve kolon bağlantıları
- Tank ankrajları, basınçlı kap ayakları ve boru destekleri
- Raf sistemleri; gerekiyorsa /raf-statik-analizi/
- Topraklama sürekliliği ve yangın tesisatının sızdırmazlığı
EK-III, kaza veya revizyon geçmişini kontrol sıklığını artırabilecek etkenler arasında sayar; büyük bir sarsıntı bu değerlendirmeye girer.
Sakarya'da Kontroller Nasıl Planlanır?
Ekiplerimiz Sakarya'daki tesislere sahaya gelir; raporları sahada kendi geliştirdiğimiz F'OPS uygulamasıyla hazırlar. Ofislerimiz İstanbul Esenler (Tekstilkent) ve Pendik'te.
Planlamayı ekipman envanterinden başlatıyoruz: her ekipmanın son kontrol tarihi, bir sonraki tarih ve bağlı olduğu hat. Hattı durdurmadan yapılamayan kontroller (basınç testi, kren yük testi) bakım duruşlarına denk getirilir. Ex ekipmanlar için /exproof-ekipmanlarin-periyodik-muayenesi/, basınçlı ekipman için /basincli-kap-periyodik-kontrolu/ sayfalarında ayrıntı var. Patlayıcı ortam bulunan tesislerde bölgelendirme için /sakarya-patlamadan-korunma-atex/, ildeki tüm hizmetler için /sakarya-proses-guvenligi-ve-muayene/ sayfasına bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Arifiye ve Hendek'teki iki fabrikamızın kontrolleri tek planda yapılabilir mi?
Evet. Ekipman envanterleri birleştirilir, kontroller tesis bazında aynı döneme toplanır. Raporlar her tesis için ayrı düzenlenir.
Boyahanedeki Ex ekipmanlar elektrik tesisatı kontrolüne dahil mi?
Elektrik tesisatı kontrolü genel tesisatı kapsar. Ex ekipmanların koruma tipine özgü muayenesi (görsel, yakın, detaylı) ayrı planlanmalıdır.
Mobilya atölyesindeki toz toplama sisteminde neye bakılır?
Fan motoru ve panoların elektrik güvenliği, kanal ve filtrenin topraklama sürekliliği, varsa patlama tahliye panellerinin durumu. Toz ortamındaki elektrik ekipmanının bölgeye uygunluğu da kontrol edilir.
Kaynaklar
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (RG 25.04.2013/28628), EK-III; 23.12.2025 tarihli ve 33116 sayılı RG değişikliği
- AFAD Sakarya İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, Sakarya İl Afet Risk Azaltma Planı (İRAP)
- Sakarya 1. ve 2. Organize Sanayi Bölgesi kurumsal sayfaları
- Anadolu Ajansı, Sakarya 2024 taşıt ihracatı haberi (15.01.2025) ve Sakarya OSB'leri haberi (15.02.2025)
Teknik kontrol: Emrah Yıldız, Metalurji ve Malzeme Mühendisi