Adana'da Periyodik Muayenede Hangi Ekipmanlar Öne Çıkıyor?
Adana'daki ekipman profili ilin üç sanayi koluna göre şekillenir: Ceyhan kıyısındaki terminaller ve dökme yük limanı, kent çevresindeki tekstil, kimya ve OSB tesisleri, ilçelere yayılmış un, yem ve pamuk işleme tesisleri. Her birinde muayene listesinin ağırlığı farklıdır. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (RG 25.04.2013/28628) EK-III, 23.12.2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle yenilenmiş haliyle, hangi ekipmanın hangi aralıkla ve hangi kritere göre kontrol edileceğini belirler.
Periyodik kontrol hizmetlerinde TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyonlu çözüm ortaklarımızla destek olmaktayız.
Ceyhan Kıyısında Hangi Ekipmanlar Kontrole Girer?
Ceyhan'daki gübre tesisinin terminali aynı anda sekiz gemiye, her biri 110 bin DWT'ye kadar hizmet verebiliyor ve yılda 14,5 milyon ton elleçleme kapasitesine sahip; dökme kuru ve sıvı yük taşıyor. Ham petrol terminallerinde ise tanklar, pompalar ve uzun iskele hatları bulunur. Bu sahalarda muayene listesinin başında şunlar gelir:
- Krenler ve yükleyiciler: Rıhtım vinçleri, mobil liman vinçleri ve gemi yükleyicileri. EK-III'te krenler için azami süre 1 yıldır. Ayrıntı kaldırma ve iletme ekipmanları sayfamızda.
- Konveyörler: Dökme gübre ve tahıl bantları sürekli taşıma donanımı olarak 1 yılda bir kontrol edilir. Bant hızı, acil durdurma teli ve döner aksam koruyucuları ilk bakılan noktalardır.
- Endüstriyel araçlar: Liman arkası antrepolardaki forklift ve yükleyiciler; azami süre 1 yıl.
- Emniyet ventilleri ve basınçlı ekipman: Tank sahası ve pompa istasyonlarındaki ventiller HAZOP ve LOPA'da koruma katmanı olarak sayılır; test kaydı yoksa koruma kâğıt üzerinde kalır. Bkz. emniyet ventili testleri.
- Ex ekipman: Tank sahası ve iskeledeki patlayıcı ortam elektrik tesisatı yılda bir kontrol edilir. Bkz. Ex ekipmanların periyodik muayenesi.
Deniz kıyısında korozyon hızlıdır. EK-III, ortam koşulları ve kullanım sıklığına göre yapılan risk değerlendirmesiyle sürenin kısaltılabileceğini söyler; yoğun çalışan liman ekipmanında bunu değerlendirmenizi öneriyoruz.
Tekstil, Kimya ve OSB Tesislerinde Neler Öne Çıkar?
Adana Sanayi Odası'nın 2025 faaliyet raporuna göre ilin ihracatında kimya ve tekstil ilk iki sıradadır. Sarıçam'daki Adana Hacı Sabancı OSB'de 2019 verisiyle 446 işletme üretimdeydi ve 35 bin kişi çalışıyordu. Bu tesislerde basınçlı ekipman ve iş ekipmanı sayısı yüksektir.
| Ekipman | EK-III azami periyot | Adana'daki tipik kullanım |
|---|---|---|
| Buhar, kızgın su ve kızgın yağ kazanları | 1 yıl | Tekstil terbiye ve boyahaneleri, polyester ve gıda prosesleri |
| Boyama makineleri (kazanları) | 1 yıl | İplik ve kumaş boyahaneleri |
| Basınçlı hava tankları | 1 yıl | Kompresör daireleri, pnömatik taşıma |
| Krenler ve vinçler | 1 yıl | Bobin, rulo ve kalıp taşıma; çimento fabrikasında bakım vinçleri |
| Endüstriyel araçlar | 1 yıl | Balya, çuval ve palet taşıma |
| Elektrik ve topraklama tesisatı | 1 yıl | Statik elektrik ve eş potansiyel bağlantıları |
Kazan ve basınçlı kapların ayrıntısı basınçlı kap periyodik kontrolü, kompresörler için kompresör ve hava tankı kontrolü sayfalarımızda. LPG tankları için EK-III sabit bir yıl vermez; muayene yazılı planda belirtilen sürede yapılır ve 10 yılın sonunda yeniden değerlendirilir. Bkz. LNG, LPG ve buhar hatları denetimi.
Un, Yem ve Pamuk Tesislerinde Neye Dikkat Edilir?
İlin ihracatında hububat, bakliyat ve mamulleri 364,9 milyon dolarla üçüncü sırada (2025). Un ve yem fabrikaları ile çırçır ve pamuk işleme tesisleri Adana'nın her yanına dağılmıştır.
- Elevatörler ve konveyörler: Sürekli taşıma donanımı olarak kontrol edilir. Toz ortamında rulman ısınması ve bant kayması aynı zamanda tutuşturucu kaynaktır; muayene bulgularını patlamadan korunma dokümanıyla birlikte değerlendiriyoruz.
- Balya presleri ve çırçır makineleri: Makine koruyucuları, acil durdurma ve kilitleme düzenleri. Bkz. makine ve tezgâhlar.
- Yangın tesisatı: Pamuk depolarında yangın, yangın pompası ve hidrantın hasat döneminde çalışır durumda olmasına bağlıdır. 26 Eylül 2025'te Karataş'ta bir çırçır fabrikasının pamuk deposunda yangın çıktı. Bkz. hidrofor ve yangın pompa sistemleri kontrolleri.
- Depo rafları: Çuval ve palet depolarında raf hasarını raf statik analizi ile, RAFBUL X-SAM yazılımımızla değerlendiriyoruz.
Tesisler hasat döneminde yoğun çalıştığı için muayeneyi sezon öncesine planlamak ekipman durma sürelerini azaltır.
Depremden Sonra Ekipman Yeniden Kontrol Edilmeli mi?
Yönetmelik, periyodik kontrollerin yanında doğa olayları, kazalar veya uzun süre kullanılmama gibi istisnai durumlardan sonra da ekipmanın kontrol edilmesini ister. 6 Şubat 2023 depremleri Adana'yı da etkiledi; Ceyhan'daki ham petrol terminali enerjisiz kaldı ve bir üst geçitteki hasar nedeniyle sızıntı yaşandı. Büyük bir sarsıntıdan sonra vinç rayları ve ankrajları, tank bağlantıları, boru köprüleri ve depo rafları periyodik takvim beklenmeden gözden geçirilmelidir.
Ekiplerimiz Adana'da Nasıl Çalışıyor?
Ekiplerimiz İstanbul Esenler (Tekstilkent) ve Pendik'teki ofislerimizden Adana'daki tesise gider; Adana'da ofisimiz bulunmuyor. Ekipman envanterini sizinle birlikte çıkarıyor, muayeneleri sahada kendi geliştirdiğimiz F'OPS uygulamasıyla kaydediyor ve raporu sahada oluşturuyoruz. Kapsam ve yetkili meslekler için periyodik teknik kontroller, ildeki diğer hizmetler için Adana proses güvenliği ve periyodik muayene, körfezin diğer kıyısı için Mersin periyodik muayene sayfasına bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Liman vinçlerimiz için 1 yıl yeterli mi?
1 yıl, EK-III'teki azami süredir. Deniz ortamı, vardiya yoğunluğu ve ekipmanın yaşı daha kısa bir aralık gerektirebilir; işveren risk değerlendirmesiyle daha sık kontrol kararı alabilir.
Çırçır fabrikamızda hangi ekipmanlar periyodik kontrole girer?
Genellikle kompresör ve hava tankları, forkliftler, varsa vinçler, elektrik ve topraklama tesisatı ile yangın tesisatı. Balya presleri ve çırçır makineleri makine güvenliği açısından ayrıca incelenir.
Ceyhan ve kent merkezindeki tesislerimizin muayenesini birlikte planlayabilir miyiz?
Evet. Aynı saha programında birleştirmek, ekipmanların durma sürelerini ve yolculuk maliyetini planlamayı kolaylaştırır.
Kaynaklar
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (RG 25.04.2013/28628), EK-III; RG 23.12.2025/33116 değişikliği
- Toros Tarım, Toros Ceyhan Terminali tanıtımı
- Adana Sanayi Odası, 2025 Yılı Faaliyet Raporu (Nisan 2026)
- Dünya Gazetesi Adana Bölge Temsilciliği, "Adana'da üretim üsleri" eki (29 Temmuz 2019)
- Türkgün, "Adana'da çırçır fabrikası deposunda yangın çıktı" (26 Eylül 2025)
- Türkiye Gazetesi, Ceyhan terminalinde sevkiyatın yeniden başlaması (12 Şubat 2023)
- The Maritime Executive, "Earthquake disrupts oil exports from Turkey's Ceyhan terminal" (6 Şubat 2023)
Teknik kontrol: Emrah Yıldız, Metalurji ve Malzeme Mühendisi